De ontwikkeling van de grote stations van de 21ste eeuw is te vergelijken met de groei van een stedelijk complex en omvangrijk gebied. Het station(sgebied) van de toekomst is een weerspiegeling van de maatschappij. Het station in een technisch hoogontwikkeld en democratisch geori\u00ebnteerd land biedt openheid. Niet alleen fysiek door het veelvuldig toepassen van glazen vliesgevels, zichtlijnen en transparantie, maar ook mentaal, inhoudelijk.<\/p>\n
Bij de ontwikkeling van een levendige stad hoort er ruimte te zijn voor het onverwachte, voor persoonlijke opvattingen. Rob Steenhuis, bouwmeester van de spoorwegen, concludeert in zijn gesprek met Jaap Huisman: \u2019Het was niet zo\u2019n vreemde gedachte in de 19de eeuw om het station het aanzien van een paleis of een warenhuis te geven, want dat zijn juist gebouwen waar je trots op bent.\u2019 (in Smaak, juli 2003).<\/p>\n
In een gesprek tussen Jeroen Boomgaard en Harald Schole kwamen de mogelijkheden voor kunst in relatie tot de nieuwe stationsgebieden ter sprake. Boomgaard stelde een onderzoek voor onder de noemer tegendraads station. De opgave \u2018tegendraads\u2019 maakt aanspraak op ambities en idealen. Tegendraads appelleert aan twee lokale houdingen: aan het Amsterdamse \u2018waot mot je\u2018 en aan een zekere rebellie, een kritisch en ondernemend vermogen. Van een eigenzinnige Amsterdamse koopmansgeest tot de ludieke acties van Provo.<\/p>\n
\u2018Tegendraads\u2019 lijkt een onmogelijke opgave. En waar te beginnen? De vraag rechtstreeks beantwoorden door onuitvoerbare voorstellen te doen? Of concepten leveren die het programma van eisen, dat voor het station is opgesteld, negeren?<\/p>\n
Een vraag met tegenstellingen:<\/p>\n
– de toekomstige beheerders van het Station Zuid zullen beducht zijn voor mogelijk oncontroleerbare kunst;
\n– kunst en kunstenaars hebben er weinig behoefte aan op een gegeven plaats en tijdstip een verstrooiend \u2018tegendraads kunstje\u2019 op te voeren;
\n– \u2018tegendraads\u2019 heeft het gevaar dat het kunst isoleert van de locatie, de specific site. Tegendraadse voorstellen plaatsen de kunst tegenover de stad en het station en vooral binnen het eigen domein van de kunst. In zo\u2019n gebied is \u2018tegendraads\u2019 a priori geaccepteerd en wordt kunst afgeschermd tegen de invloed van buiten. Zo is tegendraadse kunst in een veilige haven beland. De effecten van kunst op de publieke ruimte staan dan niet voorop.<\/p>\n
In 1915 tekent Berlage voor zijn tweede ontwerp van Plan Zuid het stadsgebied met station in vogelvluchtperspectief. Het station is hier duidelijk de be\u00ebindiging van de Minervalaan en het heeft een naam: Zuiderstation. Met de naam die Berlage aan het station heeft toebedacht, benoemde hij niet alleen de plaats maar ook de richting. Het zet de gedachten over het reizen in beweging.<\/p>\n
Schole vergelijkt de opgave \u2018tegendraads station\u2019 met de veelzijdigheid van het reizen. De vertrekstaat \u2013 timetable \u2013 levert niet \u00e9\u00e9n reisbestemming, het gaat van een aantal trajecten uit. Vele wegen leiden naar Rome en sommige bestemmingen zullen vergelijkbaar kunnen zijn.<\/p>\n
Voor iedereen kan de bestemming er weer anders uitzien en zoals van Calvino\u2019s Onzichtbare steden bekend is kan \u00e9\u00e9n stad (of station) vele gezichten hebben. In het onderzoek is de ontwikkeling van de stationbouw beschreven en verder toegespitst op Amsterdam. Vervolgens zijn tien scenario\u2019s voor kunsttrajecten uitgestippeld.<\/p>\n
Traject A\u00a0 stedenbouw \/ town-planning van gelijk naar dubbel gelijk en overstappen naar ongelijk from congruent to duplicates and transfer to unequal<\/p>\n
Traject B\u00a0 stationsgebied \/ railway area van overzicht naar vergezicht——-overstappen
\nfrom survey to perspective——transfer<\/p>\n
Traject C\u00a0 station
\nvan strak omhulsel naar tactiele huid—–overstappen
\nfrom tight cover to smooth skin——transfer<\/p>\n
Traject D\u00a0 entrees \/ entrances
\nfrom place to pleasure palace transfer to private present paradise
\nvan 10.00 tot 22.00\u00a0\u00a0\u00a0 za en zo van 12.00 tot 18.00\u00a0\u00a0 niet op ma, di en wo<\/p>\n
Traject E\u00a0 locaties\u00a0 \/ sites
\nfrom\u00a0 change to exchange transfer in southern culture centre
\nvan 10.00 – 22.00\u00a0 uitgezonderd 1e kerstdag, nieuwjaarsdag, koninginnedag 30 april<\/p>\n
Traject F\u00a0 interieur \/ interior \/ subterranean
\nvan publiek naar persoonlijk overstappen semi-openbaar 3*
\nfrom public to personal transfer semi-public<\/p>\n
Traject G\u00a0 hal \/ hall
\nfrom fast to slow and vice versa\u00a0 2* \/ 4*<\/p>\n
Traject H\u00a0 routing
\nfrom Berlage to Van Eesteren ——transfer 5*
\n\u2018\u2019een station kan de scheiding tussen twee wijken niet opheffen\u2019\u2019
\novergangen in vormgeving<\/p>\n
Traject I\u00a0 begeleiding\u00a0 \/ conduction
\nvan een station naar een reis zonder overstappen – reserveren verplicht –
\nfrom station to an odyssey without transfer \u2013 reservation compulsory –<\/p>\n
Traject J\u00a0 multiplicity
\nvan een reis naar een station\u00a0 – reserveren verplicht – 1*
\nfrom a journey to a station \u2013 reservation compulsory\u2013<\/p>\n
vertrekstaat\u00a0 \/ TIMETABLE \/ Zuiderstation
\nherdruk ingaand 2004\u00a0 Lectoraat Art & Public Space \/ Gerrit Rietveld Academie \/ UvA \/ HS<\/p>\n
voetnoten
\n1* feestdagen \/ holidays \/ evenement
\n2* lightrail \/ locale positie
\n3* sneltrein \/ semifast \/ uitwisseling & contact
\n4* intercity \/ knooppunt
\n5* HSL \/ TGV \/ ruimte, tijd & afstand<\/p>\n
Lezers kunnen aan de timetable geen rechten ontlenen, wijzigingen voorbehouden, raadpleeg voor het vertrek de aanwijzingsborden.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
De ontwikkeling van de grote stations van de 21ste eeuw is te vergelijken met de groei van een stedelijk complex en omvangrijk gebied. Het station(sgebied) van de toekomst is een weerspiegeling van de maatschappij. Het…<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[434,5],"tags":[198,35,179,199,26],"language":[21],"class_list":["post-171","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-research","category-researches","tag-harald-schole","tag-jeroen-boomgaard","tag-south-axis","tag-tegendraads-station","tag-zuidas","language-nl_nl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=171"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5395,"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/171\/revisions\/5395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=171"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/laps-rietveld.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Flanguage&post=171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}